Şubat'ta Ne Ekilir? Bölgeye Göre Erken Sezon Ekim Rehberi
Şubat, bazı bölgelerde ekim zamanı, bazılarında ise yalnızca hazırlık dönemidir. Açıkta ekim, korunaklı yetiştirme ve iç mekânda fide başlatma arasındaki farkı bilmek erken sezonun anahtarıdır.
3 dk okuma
"Şubat'ta ne ekilir?" sorusunun tek bir cevabı yoktur. Kıyı bölgelerinde açık alanda ekim yapılabilirken, Lüleburgaz ve Kırklareli gibi kışı soğuk geçen yerlerde Şubat çoğunlukla hazırlık ve korunaklı ortamda fide başlatma ayıdır.
Bu rehberde ekimi üç ayrı ortamda ele alıyoruz: açık tarla ve bahçe, sera gibi korunaklı alanlar ve iç mekânda tohum başlatma. Her önerinin bölgenin iklimine, toprağın durumuna ve o yılın hava koşullarına göre değerlendirilmesi gerekir.
İklim bölgesi kararın ilk adımı
Aynı ay içinde bile bölgeler arasında büyük farklar vardır. Genel bir çerçeve olarak şu ayrım yapılabilir:
- Soğuk bölgeler: Don riski Şubat boyunca sürer. Açık alanda ekim genellikle erkendir; çalışmalar toprak hazırlığı, budama ve korunaklı ortamda fide yetiştirme üzerine yoğunlaşır.
- Ilıman bölgeler: Soğuğa dayanıklı bazı sebzeler hava uygun olduğunda açık alana ekilebilir; hassas türler için korunaklı ortam tercih edilir.
- Sıcak bölgeler: Açık alanda ekim seçenekleri daha geniştir; ancak ani soğuk dalgalarına karşı tedbirli olmak gerekir.
Trakya'da Şubat ayında don olayları görülebildiğinden, açık alana yapılacak ekim ve dikimlerde yerel hava tahminlerini takip etmek ve toprağın tavını beklemek önemlidir.
Açık alanda: hazırlık ve soğuğa dayanıklı türler
Tarım ve Orman Bakanlığı il müdürlüklerinin Şubat takvimlerinde açıkta sebze üretimi için toprak işlemeye başlanması ve bu sırada toprağın tavında, yani ne çok ıslak ne de çok kuru olmasına dikkat edilmesi öne çıkar.
- Toprak işleme ve tohum yatağı hazırlığı, toprak tavda olduğunda yapılmalıdır; ıslak toprakta çalışmak sıkışmaya yol açar.
- Ilıman koşullarda bezelye, ıspanak, marul, turp ve soğan gibi serin iklim sebzeleri açık alana ekilebilir; soğuk bölgelerde bu ekimler genellikle hava ısınana kadar ertelenir.
- Domates, biber, patlıcan gibi sıcak seven sebzeler bu dönemde açık alana ekilmez; don riski geçene kadar korunaklı ortamda yetiştirilir.
Sera ve iç mekânda fide başlatma
Şubat, sıcak seven sebzelerin fidelerini korunaklı ortamda başlatmak için sık tercih edilen bir dönemdir. Böylece fideler, don riski geçtiğinde dikime hazır hale gelir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Sağlıklı, çimlenme gücü yüksek tohum ve temiz yetiştirme ortamı kullanın.
- Fideler için yeterli ışık sağlayın; ışık yetersizliği uzayıp zayıflayan fidelere yol açar.
- Aşırı sulamadan kaçının; sürekli ıslak ortam kök sorunlarını artırır.
- Dikimden önce fideleri dış koşullara kademeli olarak alıştırın.
Mevcut seralarda ise marul, yeşil soğan gibi ürünlerde bakım, sulama, gübreleme ve hasat çalışmaları sürer.
Meyve fidanları
Meyve fidanları genellikle kış dinlenme döneminde dikilir. Toprak donlu veya aşırı ıslak değilse, bazı bölgelerde Şubat fidan dikimi için uygun olabilir. Fidan seçerken sağlıklı, kök yapısı iyi gelişmiş ve bölgenin iklimine uygun çeşitleri tercih etmek gerekir.
Soğanlı çiçekler
Yaz çiçekli soğanlı bitkilerin açık alana dikimi genellikle don riski geçtikten sonra yapılır. Soğuk bölgelerde bu soğanlar Şubat ayında saksılarda, korunaklı ortamda başlatılabilir.
Toprak, sulama ve besleme
Erken sezonda verilen kararların sağlıklı olması için toprağın durumunu bilmek önemlidir. Toprak analizi yaptırmak, gübreleme planını ihtiyaca göre şekillendirmeye yardımcı olur.
Sulama ve gübrelemede bitkinin gelişme dönemine uygun, ölçülü bir yaklaşım benimsenmelidir. Tohum ve fide seçimi hakkında Tohumluk Seçerken Sorulacak Beş Soru yazımıza göz atabilirsiniz.
Bu yazıdaki öneriler geneldir; ekim ve dikim zamanını kendi bölgenizin iklimine, toprağınıza ve o yılın hava koşullarına göre belirleyin.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Bitki koruma ürünlerini yalnızca etiket bilgilerine uygun kullanın; tarlanıza özel kararlar için bir ziraat mühendisine veya Tarım ve Orman Bakanlığı il/ilçe müdürlüklerine danışın.
